TÜRKİYE ÇİMSE- İŞ SENDİKASI

Türkiye Çimento Seramik Toprak ve Cam Sanayi  İşçileri Sendikası

Cement, Ceramic, Soil and Glass Industry Workers' Union of Turkey

  
  
  

SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KANUNU’NDA NELER DEĞİŞTİ


Çalışma hayatında büyük değişiklikler getiren Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, Resmi Gazete’de yayımlandı. Yeni Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu neleri değiştiriyor :

1-SENDİKA ÜYELİĞİ : Sendikalara üye olma yaşı 16'dan 15'e düşürüldü.
Hiç kimse sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacak. İşçi veya işverenler, aynı işkolunda ve aynı zamanda birden çok sendikaya üye olamayacak. Ancak aynı işkolunda ve aynı zamanda farklı işverenlere ait iş yerlerinde çalışan işçiler birden çok sendikaya üye olabilecek.

2-NOTER ŞARTI KALKTI: Sendika üye olmak ve üyelikten çıkmak için noter şartı kaldırıldı.

 

3- İNTERNET ORTAMINDAN BAŞVURU

Sendikaya üyelik, bakanlıkça sağlanacak elektronik başvuru sistemine, e-devlet kapısı üzerinden üyelik başvurusunda bulunulması ve sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile e-devlet kapısı üzerinden kazanılacak. Üyelik başvurusu, sendika tarafından 30 gün içinde reddedilmediği takdirde, kabul edilmiş sayılacak. Haklı bir neden gösterilmeden üyelik başvurusu kabul edilmeyenler, bu kararın kendilerine tebliğinden itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemede dava açabilecek. Mahkemenin kararı kesin olacak. Mahkemenin davacı lehine karar vermesi halinde üyelik, red kararının alındığı tarihte kazanılmış sayılacak.
Üyelik aidatı, kuruluşların tüzüklerinde belirtilen usul ve esaslara göre genel kurul tarafından belirlenecek.
Aidatı kesmeyen veya kesmesine rağmen 1 ay içinde ilgili işçi sendikasına ödemeyen işveren, bildirim şartı aranmaksızın aidat miktarını bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiziyle birlikte ödemekle yükümlü olacak.

4- PATRON İŞÇİLER ARASINDA AYRIM YAPAMAYACAK

İşçilerin işe alınmaları; belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamayacak.

İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacak.

İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamayacak veya farklı işleme tabi tutulamayacak.

İşverenin, fesih dışında aykırı hareket etmesi halinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilecek.

Sendikal nedenlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde işçi, dava açma hakkına sahip olacak. Bu durumda işçinin 1 yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilecek. Sendikal tazminat, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmayacak.

İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene ait olacak. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlü olacak.

5- SENDİKA ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ

Her üye, e-devlet kapısı üzerinden çekilme bildiriminde bulunarak üyelikten ayrılabilecek. E-devlet kapısı üzerinden yapılan çekilme bildirimi, elektronik ortamda eş zamanlı olarak bakanlığa ve sendikaya ulaşacak. Çekilme, sendikaya bildirim tarihinden itibaren 1 ay sonra geçerlilik kazanacak. Çekilenin 1 aylık süre içinde başka bir sendikaya üye olması halinde yeni üyelik, bu sürenin bitimi tarihinde kazanılmış sayılacak.


Sendika üyeliğinden çıkarılma kararı, genel kurulca verilecek. Çıkarılma kararına karşı üye, 30 gün içinde yetkili mahkemeye itiraz edebilecek.SGK'dan yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alarak işten ayrılan işçilerin sendika üyeliği sona erecek. Ancak çalışmaya devam edenler ile sendika veya şubelerinin yönetim, denetleme ve disiplin kurallarındaki görevleri sırasında yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alanların üyeliği, görevleri süresince ve yeniden seçildikleri sürece devam edecek.İşçi kuruluşu ve şubelerinin organlarında görev almak, üyeliği sona erdirmeyecek.


İşçi sendikası üyesinin, 1 yılı geçmemek üzere işsiz kalması üyeliğini etkilemeyecek.

Herhangi bir askeri ödev nedeniyle silah altına alınan üyenin üyelik ilişkisi, bu süre içinde askıda kalacak.

6- İŞKOLU 20'YE İNDİRİLDİ

İşkolları yeniden belirlendi. Mevcut yasada 28 olan işkolu sayısı, yeni yasayla 20’ye indirildi.

No

                            İşkolları

 1

Avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık

 2

Gıda sanayi

 3

Madencilik ve taş ocakları

 4

Petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç

 5

Dokuma, hazır giyim ve deri

 6

Ağaç ve kâğıt

 7

İletişim

 8

Basın, yayın ve gazetecilik

 9

Banka, finans ve sigorta

10

Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar

11

Çimento, Toprak ve Cam

12

Metal

13

İnşaat

14

Enerji

15

Taşımacılık

16

Gemi yapımı ve deniz taşımacılığı, ardiye ve antrepoculuk

17

Sağlık ve sosyal hizmetler

18

Konaklama ve eğlence işleri

19

Savunma ve güvenlik

20

Genel işler

 


7- BARAJ YÜZDE 3


İşkolu barajı yüzde 10'dan yüzde 3'e düşürüldü. Ancak yeni düzenleme ile baraj yüzde 3 olsa bile iş kollarının birleştirilmesi nedeniyle o işkolunda çalışan kişi sayısı artmış oldu. Böylece bir çok sendikanın üye yapması gereken işçi sayısı da yükselmiş oldu.

İş kolunda en az yüzde 3 üye şartı; Ekonomik ve Sosyal Konsey'e üye konfederasyonlara bağlı işçi sendikaları için Ocak 2013 istatistiğinin yayımı tarihinden 1 Temmuz 2016'ya kadar yüzde 1; 1 Temmuz 2018'e kadar ise yüzde 2 olarak uygulanacak.

8-SENDİKA ÖZGÜRLÜĞÜNÜN GÜVENCESİ

Sendikaya üye olma özgürlüğünün güvencesini sağlayacak yasa hükümlerinin (Sendikal Tazminat davası için 30 işçi ve en az altı aylık çalışmış olma şartının aranmaması) kaldırıldı. Türk-İş Konfederasyonumuzun son ana kadar itiraz ettiği bu düzenlemeye, ILO başta olmak üzere ulusal ve uluslararası sendika örgütleri karşı çıktı. Böylelikle 30 ve daha az işçi çalıştırılan işyerlerinde çalışan yaklaşık 6,5 milyon işçi için örgütlenmenin önü kesilerek,  temel insan hakkı olan örgütlenme özgürlüğüne darbe vuruldu.

9- TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YAPMA ŞARTI

Sendika, iş kolunda çalışan işçilerin en az yüzde 3'ünün üyesi bulunması şartıyla, iş yerinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde 40'ının kendi üyesi bulunması halinde toplu iş sözleşmesi yapabilecek.

10- İŞKOLU TESPİTİ

Bir iş yerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca yapılacak. Bu tespite karşı 15 gün içinde dava açılabilecek. Mahkeme 2 ay içinde karar verecek, kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay, 2 ay içinde kesin olarak karara bağlayacak.

Yeni bir toplu iş sözleşmesi için yetki süreci başlamış ise işkolu değişikliği tespiti bir sonraki dönem için geçerli” olacak; “işkolu tespit talebi ve buna ilişkin açılan davalar, yetki işlemlerinde ve yetki tespit davalarında bekletici neden sayılmayacak”.

11- TAŞERON İŞÇİLERDE SENDİKALI OLACAK

Bir iş yerinde yardımcı işlerde çalışan işçiler de iş yerinin girdiği işkolunda kurulu bir sendikaya üye olabilecek. Bu düzenleme ile hem özel sektörde hem de kamuda çalışan milyonlarca taşeron işçi de daha kolay sendikalı olabilecek.

12- SENDİKA KURUCULUK KOŞULLARI

Sendika kuruculuk koşulları arasından fiilen çalışma, Türk vatandaşı olma, Türkçe okur-yazar olma şartları kaldırıldı. Getirilen hükme göre her ne kadar ‘fiilen çalışan’ ibaresi bulunsa da bu ibare “sendikanın kurulacağı iş kolunda fiilen çalışmayı” kapsamamaktadır. Böyle bir uygulamanın Türk çalışma hayatına pozitif hiç bir etkisi olmayacağı gibi, ortaya sendika görüntüsü altında yüzlerce kuruluş çıkacak, çalışma hayatı kendini daha büyük bir kaos içinde bulacak.

13- SENDİKALARA MALİ DENETİM

Sendika ve konfederasyonların denetimi, denetleme kurulları tarafından yapılacak. Mali denetimleri ise yeminli mali müşavirler yapacak. 

14- ULUSLARARASI KURULUŞLARA ÜYELİK
Kuruluşlar, tüzüklerinde gösterilen amaçlarını gerçekleştirmek üzere uluslararası işçi ve işveren kuruluşlarının kurucusu ve üyesi olabilecek, dış temsilcilik açabilecek. Uluslararası işçi ve işveren kuruluşları, Dışişleri Bakanlığı'nın görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı'nın izniyle Türkiye'de temsilcilik açabilecek ve üst kuruluşlara üye olabilecek.

KKTC'de faaliyet gösteren işçi ve işveren kuruluşları, Türkiye'de kurulu üst kuruluşlara üye olabilecek. Bir kuruluşun aynı nitelikteki bir kuruluşa katılması halinde, katılan kuruluşun bütün hak, borç, yetki ve çıkarları katıldığı kuruluşa kendiliğinden geçer.